Nu het maatschappelijk geaccepteerd is dat de VUT binnenkort in het archief verdwijnt, wordt het tijd dat we ook de consequenties onder ogen gaan zien.

Ik verkondig al enige tijd dat als we willen dat iedereen minimaal 45 jaar op de arbeidsmarkt aan de slag blijft, dat levenslang leren daar een onderdeel van uit maakt. Employability wordt niet meer bepaald door het diploma waarmee men de arbeidsmarkt betreedt. Beroepen komen en gaan, ze verdwijnen onder mee omdat de technologie verandert. Ook mensen die met hun vak meegegroeid zijn en altijd bijgebleven zijn kan dit overkomen. Ik ervaar met enige regelmaat dat het voor mensen met zo’n 30 jaar werkervaring lastig is om een werk te komen. Ik signaleer dat dit niet alleen met de huidige staat van de economie heeft te maken. Voor een groot deel is het omdat er minder of zelfs geen vraag meer is in hun vak. De enige remedie is omscholing. Omscholing zal naar mijn overtuiging een veel normaler verschijnsel worden dan we in de afgelopen decennia hebben ervaren.

Een van de belangrijke consequenties zal zijn dat we het normaal moeten vinden wanneer niet alleen jongelui stage moeten lopen, maar ook mensen met vele jaren werkervaring. Dat zal wennen zijn, maar we kunnen er maar beter al aan wennen. Het alternatief is namelijk dat we een hele belangrijke groep mensen op de arbeidsmarkt anders kunnen afschrijven, met alle negatieve consequenties van dien.

"Wanneer je je op je gemak voelt met onzekerheid, komen er oneindig veel mogelijkheden in je leven"
- Eckhart Tolle

Medewerkers vragen mij wel eens vertwijfeld: Saskia, wanneer is het nou klaar met al die veranderingen? Nooit meer, antwoord ik dan. De tijd dat een werkgever voor je zorgde tot aan je pensioen is voorbij. Het ontslagrecht is soepeler geworden en een vast contract is niet meer vanzelfsprekend. Een vast contract is overigens schijnzekerheid: het is geen garantie op werk in een reorganisatie. De arbeidsmarkt is blijvend veranderd en daar hebben we het maar mee te doen. Veel medewerkers zijn noodgedwongen zzp-er geworden met weinig sociale zekerheid.

Deze tijden zijn onzeker en het enige wat je kan doen, is mensen helpen met deze onzekerheid om te gaan. Wie in onzekere omstandigheden verkeert, moet de zekerheid in zichzelf vinden. Weten wat je kan en zorgen dat je inzetbaar bent. Denemarken wordt vaak genoemd in deze context: hier wordt het zogenaamde flexicuritymodel voor de arbeidsmarkt gehanteerd. Het soepele ontslagrecht gaat gepaard met een activerend arbeidsmarktbeleid, een goed verzekeringsstelsel en ruime mogelijkheden voor scholing. Dat laatste herinnert aan de employability trend van jaren geleden: van baanzekerheid naar werkzekerheid, nu belangrijker dan ooit. De vraag is of flexibiliteit en werkzekerheid samen kunnen gaan.

In het Deense model kunnen werkgevers in tijden van crisis makkelijker mensen ontslaan, maar nemen daardoor ook makkelijker mensen aan indien nodig en dat is wel wat de huidige economie vraagt. Veranderingen volgen elkaar snel op en wie daarin niet mee kan gaan, mist de boot. Medewerkers aan de andere kant worden geholpen met deze onzekerheid om te gaan: ze hoeven niet van een lage uitkering te leven en worden bijgeschoold waar nodig om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten: er wordt flink geïnvesteerd om mensen zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. Er wordt al jaren gediscussieerd over de toepasbaarheid van dit model op de Nederlandse arbeidsmarkt. Wel of niet: het kan je in ieder geval op ideeën brengen.

Werkgevers kunnen ook een deel van die verantwoordelijkheid op zich nemen. Er zijn cao's die een loopbaanontwikkelingsbudget kennen waar medewerkers een beroep op kunnen doen. Hier als HR afdeling een actief beleid op voeren kan medewerkers helpen zich voor te bereiden op een reorganisatie en hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten (of versnellen). Als je als HR afdeling over een eigen assessmentsysteem beschikt, kun je dit een vast onderdeel maken van persoonlijke ontwikkelingsplannen. 360 graden feedback kan medewerkers nieuwe inzichten geven. Zorg dat medewerkers weten wat ze in huis hebben. Dat zijn soms ook zaken die ze in hun huidige werk niet benutten.

Binnen bepaalde branches zie je steeds meer collegiale uitwisseling, het kan ontslag voorkomen als medewerkers tijdelijk gedetacheerd kunnen worden. De samenwerking met werving- en selectiebureaus krijgt ook een ander karakter: ik krijg niet alleen kandidaten, maar ook vacatures aangeboden die mogelijk interessant zijn voor medewerkers die boventallig dreigen te raken. Allemaal relevante netwerken voor werkzoekenden: zo kom je eerder boven drijven dan in een stapel cv's en een grotere kans dat het goed bij je past. Een mooie ontwikkeling om te zien: we moeten (en kunnen) het samen doen.

Bij mij moet altijd eerst iets heel erg hoog zitten wil ik erover kunnen schrijven. Ik moet er rijp voor zijn zeg maar! Dit keer zit het opnieuw vertrekken uit mijn comfort zone mij nogal dwars! Of anders gezegd; ik heb last van angst! Kennelijk vind ik het op dit moment dus zelf ook nogal eng om kleur te bekennen als ondernemende HR Professional dus laat ik maar gauw beginnen!

Voor wie is dit blog?

Dit blog is geschreven voor mensen die zelf uit hun comfort zone zouden willen stappen, maar ook voor HR professionals, Coaches & Trainers die mensen uit comfort zones willen laten bewegen.

Waarover gaat het?

Als je je dromen in de wereld durft te zetten, kom je in de zogenoemde „flow” en dit werkt als een magneet, is mijn ervaring. Dit gaat met vallen en opstaan. Ik probeer met dit blog antwoord te vinden op de volgende vragen: Waarom vinden mensen het zo onplezierig om buiten hun comfort zone te treden, wat gebeurt er dan met ze? Zit het verschil van perceptie hierin tussen irrationeel en rationeel leren denken? Wederom schrijf en ontdek ik dit vanuit mijn persoonlijke fascinatie en leerproces als zelfstandig HR professional (en dus vanuit mijn eigen learning zone). Ik sluit af met een leuk animatiefilmpje die het hele droomproces mooi visueel weergeeft!

Mijzelf overwinnen

Ik stap regelmatig uit mijn comfort zone en vind dat eng, maar ook steeds weer spannend. Spannend is eigenlijk mijn positievere formulering en voelt als vooruitzien naar mijn verlangens. Het vervangt de angst-formulering die vooruitzicht geeft op de fictieve beren en soms zelfs doemscenario’s die ik enorm groot kan maken in mijn hoofd! Mijn eigen motivatie en fascinaties kunnen volgen en op creatieve wijze in de wereld zetten, het geeft me energie!

Magneetwerking

Jezelf overwinnen op weg naar je droom! Ik vind het leuk om dit fijne gevoel en vooruitzicht (toch in beweging komen ondanks het angst denken) over te kunnen brengen en door te geven aan anderen. En dat gaat vanzelf en werkt als een magneet, als ik maar contact blijf houden met mijn gevoel van „Yes! I did it & I’m still doing it!”. Niet om stoer te doen, want net zoveel mensen vinden mij stoer als dat ze mij zo gek als een deur vinden en dat kan en mag nooit bepalend zijn natuurlijk! Magneetwerking komt van binnenuit is mijn overtuiging. Als ik weet wie ik ben, wat ik doe, waarom ik doe wat ik doe, voor wie en op welke manier, dan kan ik ondanks mijn eigen beren, mijn motivatie op peil houden door hiermee in contact te blijven. Het is leven, leren en werken vanuit mijn verlangens en mijn overtuigingen. Als ik dat doe, komen mensen en situaties meer als „vanzelf” op mijn pad, moeiteloos en passend.

Waarom vinden mensen het zo onplezierig om buiten de voor hen zo bekende en veilige zone(s) te treden?

Gedachten die je hebt over iets nieuws in je leven kunnen emotionele weerstand oproepen. Simpeler gezegd: HET VOELT ENG! Dit kan velerlei oorzaken hebben en de truc is deze weerstanden te onderzoeken. Vaak is het een gebrek aan vertrouwen. Men heeft zich de overtuiging eigen gemaakt  (en/of laten maken) dat het toch niet kan, niet lukt, verkeerd af zal lopen en ga zo maar door. En wat je denkt, dat voel je! Je kunt hiermee anders leren omgaan, een leuk boekje hierover is „Beren op de weg, spinsels in je hoofd” van Theo IJzermans & Coen Dirkx. Het gaat over het omgaan met emoties op het werk: de Rationele Effectiviteits Training.

Rationeel vs irrationeel

Een rationele opstelling is accepteren wat je niet kunt veranderen en datgene proberen te veranderen wat je wel kunt veranderen, je denken. Dit zijn de manieren van irrationeel denken die IJzermans en Dirkx in hun boek schetsen:

1. Fanatiek perfectionisme
2. Rampdenken
3. Lage frustratie tolerantie
4. Liefdesjunk
5. Eisen aan anderen en de wereld

Je zou eens kunnen onderzoeken welke gedachten van bovenstaande lijst je wel eens bij jezelf tegenkomt en welke nadelen ze voor jou en je omgeving hebben? Vervolgens vraag je je af waarom je dat dan denkt. Een voorbeeldje dan: De ramp-denker annex de onheilsfantast; een leuke vind ik zelf! Er loopt iets mis, er is iets fout gegaan en de gedachte is: „Het hele project loopt mis!” „ Zie je wel, alles loopt mis!” Maar is dat echt wel zo? Zijn het muggen die in onze hoofden tot olifanten uitgroeien?

Jullie hebben ons (trainers, coaches, ondernemers, creatievelingen) nodig!

Ja, ik vind het zelf ook nogal een statement, maar nu ik er zo over nadenk, klopt het gewoon. Hoe vaak ik het niet gehoord heb: Coach? Wat wollig! Wat zweverig! Bezielingscoach? Wat in hemelsnaam is dat? Het ligt ver buiten de „gangbare” functietitels, ver buiten comfortabele zones. Maar zodra ik dan de vraag terugstel: „Ja, maar wat bezielt jou?” Komen we opeens in een echte dialoog terecht die over de wezenlijke vragen gaat. Laten we wel wezen: Hier willen wij het gewoon allemaal van tijd tot tijd eens lekker over hebben. Het is bij nieuwe stappen eigenlijk heel normaal dat zaken vaak niet zo comfortabel voelen, je doet dingen voor het eerst en dat voelt onzeker, onwennig. Toen ik zelf in beweging wilde komen, heb ik daarbij ook mensen gezocht die zichzelf hadden overwonnen. Ik zocht ervaringsdeskundigen, het liefst meerdere, aangezien iedereen weer anders is en op eigen-wijze weerstanden had weten te overwinnen. Iemand die jouw situatie op een of andere manier ook doorleefd heeft, weet waar hij of zij het over heeft en heeft geen gemakkelijker praten als jij! Mensen hebben mij anders leren kijken…

Mijn droom is mensen & organisaties helpen bij transformatieprocessen want ik weet wat transformeren is!

Ik ben afgelopen maand geraakt op een plek die ik jullie niet wil onthouden; de berghut.com in Oostenrijk. Hans & Nel, twee bijzondere mensen die ook uit comfort en veiligheid gestapt zijn voor hun eigen droom; de bergbeleving doorgeven. Tegelijkertijd hebben wij daarin iets gemeen: Namelijk mensen faciliteren zich weer mens te voelen... mooie dromen zijn dat... Nu nog op zoek naar meer eigen vorm om dit een mooie plek in mijn wereld te gaan geven… :)

Onderstaand filmpje vond ik treffend en passend bij dit thema en geeft goed weer dat wat voor de ene de „panic zone” is, voor de ander de magische zone kan worden… Als je maar durft te dromen en de plek waar je naartoe wilt maar voor je blijft zien. Elke dag, stapje voor stapje er naartoe werkend, maar diep van binnen zeker weten dat DIT is wat je te doen hebt en waarom dat dan zo is… veel kijkplezier!

In mijn vorige blog vertelde ik wat voor mij persoonlijke ontwikkeling is. Chris reageerde hierop en vroeg mij aandacht te besteden aan hoe ik met coachees werk in hun zoektocht naar de richting van persoonlijke ontwikkeling. Hoe weet je ‘hoe je wilt zijn’, of ‘wat je leuk vindt’ of ‘waar je wilt staan’.

Mensen komen vaak met hooggespannen verwachtingen bij een coach aan tafel, want nu gaan ze dan toch echt ontdekken hoe het zit. Alsof je als coach een pilletje uit de kast pakt waarmee alle vragen in een klap beantwoord zijn. Helaas, een zoektocht blijft wat het is, een zoektocht en je moet ergens beginnen.

Ik ga niet volgens een vaststaand programma met een coachee aan de slag, ik vind het belangrijk om ‘maatwerk’ te bieden. Toch heb ook ik een favoriete opdracht die ik vaak bij de start van een coachingstraject laat maken. Met deze opdracht brengt de coachee zijn werkwaarden in kaart waarmee - een deel van – het werk/levensverhaal verteld wordt. Voorbeelden van werkwaarden zijn bijvoorbeeld ‘onafhankelijkheid’, ‘samenwerken’, ‘vertrouwen’, ‘loyaliteit’ en ‘zingeving’. Ik laat de coachee schrijven over de betekenis van de door hem gekozen werkwaarden, hoe komen deze werkwaarden terug in zijn werkervaring, hoe ondersteunen deze waarden zijn talenten.

Van sommige coachees ontvang ik A4-tjes vol met de prachtigste verhalen, anderen steken het bescheidener in en vertellen in een paar zinnen wat de werkwaarden voor hen betekenen. Het geeft hen inzicht, maakt hen – opnieuw – bewust van gemaakte keuzes. Voor mij is deze opdracht de ‘kapstok’ van het coachingstraject waaraan we alle andere opdrachten, ontdekkingen e.d. aan ophangen.

Is dit nu de opdracht om uit te zoeken wat je wilt, wie je bent en wat je kunt? Nee, zoveel coaches, zoveel manieren en methodieken om met deze vragen aan de slag te gaan.  Zoals ik hierboven al schreef, een wonderpilletje bestaat niet. Sterker nog, sommige mensen blijven ‘eeuwig’ zoeken, komen nooit helemaal achter hun 100% match. Is dat erg? Chris schrijft in zijn 2^e reactie op mijn blog dat hij wel eens een discussie heeft gevoerd of iedereen altijd maar gelukkig moet zijn. Kan werk niet ‘gewoon werk’ zijn? En is het erg als je werk ‘gewoon werk’ vindt?

Ik denk dat je heel tevreden kunt zijn met wat je doet. De kunst is om er voldoening uit te halen en dan maakt het niet uit of je dat in je werk of privé doet. Het komt regelmatig voor dat een coachee gedurende het traject ontdekt dat voor hem werk gewoon werk is en hij zich echt kan uitleven in zijn vrije tijd met een specifieke hobby of bezigheid. En deze ontdekking geeft heel veel rust en ruimte. Plus tevredenheid met wat je hebt.

Blijft dat het goed is om regelmatig stil te staan bij wat je doet en of je dat nog met plezier doet, zowel in je werk als privé. Word je er nog blij van, krijg je er nog energie van? En daarbij mag je best uitgaan van ‘goed is goed genoeg’. Streven naar geluk is oké, zolang je maar realistisch bent!

Hoe is dat voor jou, kun jij tevreden zijn met wat je hebt? Is voldoening niet waar je naar streeft, maar gaat het om geld, macht of status, goed – beter – best? Ik ben benieuwd naar de reacties!

* overal waar hij / zijn staat, kan natuurlijk ook zij / haar gelezen worden