(H)erken roofbouw / Burn-Out verschijnselen

15/10/2012 Leestijd: 2 minuten

Het paard en de ruiter galoppeerden voorbij.
Ik vroeg: ‘Naar welke bestemming ga je?’
De ruiter antwoordde: ‘Vraag maar aan het paard’.

Deze anekdote verhaalt exemplarisch wat er gebeurt bij de medewerker met een dreigende burnout. Namelijk, het verlies van de regie over het eigen leven. Dus de vraag voor ons blijft: ‘Hoe deze medewerker te behoeden op het plegen van roofbouw?‘ Hierbij wat voortekenen die het mogelijk maken om tijdig te signaleren en mogelijk in te grijpen voordat het te laat is.

Een burnout wordt langzaamaan, jarenlang opgebouwd. Vaak zijn medewerkers een jaar of langer overbelast en ervaren zij chronische stress. Aanvankelijk tonen zij zich de ideale medewerker. Met hun enorme verantwoordelijkheidsgevoel naar het werk toe zijn ze heel betrokken medewerkers. Ze worden gezien als loyaal en veeleisend in de goede zin van het woord. Bij een dreigende burnout verliezen zij de regie over het eigen leven. Vanuit een angst om tekort te schieten en zich schuldig voelend als men wil ontspannen.

Hierdoor raakt de loyale medewerker vermoeid en uitgeput. Loopt sloffend over de gang, presteert minder en kan geen complexe taken meer verwerken doordat het afnemend concentratievermogen. Tekst en uitleg dringt niet meer tot iemand door. Routinematige en eenvoudige taken lukken nog wel. De werkwijze is ineffectief en inefficiënt geworden.  Er zijn soms depressieve gevoelens en er is sprake van een minder energieke uitstraling. Men voelt zich ondergewaardeerd. Men wordt prikkelbaar en heeft geen humor meer. Er treedt een verlies op van idealen. Wel worden cynische grappen gemaakt of reageert iemand afstandelijk: ‘Ze zoeken het hier maar uit’. Vaak neemt men geen deel meer aan personeelsuitjes, lunches en vergaderingen.

Door de verstoring van het hormonaal evenwicht heeft dit ook gevolgen op de organen. Mensen zijn ’s ochtends niet uitgeslapen. Hebben grauwe kringen onder de ogen en geeuwen voortdurend. Zij klagen over hoofdpijn, migraine en hebben last van  hartkloppingen en hoge bloeddruk. Soms treedt hyperventilatie of kortademigheid op. Bij ieder rondwarend griepvirus wordt deze medewerker geveld. Er ontstaan huidaandoeningen en een verlies van eetlust.
In het gedrag ontstaat een zgn. MKZ-crisis (Mopperen Klagen Zeuren). Het minder presteren, een toename van verzuim, te laat op het werk komen en meer piekeren. Dit zal ook andere collega’s gaan opvallen, maar de persoon in kwestie realiseert het zich nauwelijks.

Er treedt roofbouw op, vooraf aan het moment van afknappen. Er is een duidelijk verschil tussen functioneren tijdens en vóór de BurnOut. Er is sprake van BurnOut wanneer iemand aan 2 van de volgende 3 dimensies voldoet:

  1. Uitputting
  2. Afstandelijkheid / walging ten aanzien van het werk
  3. Verminderde persoonlijke bekwaamheid.

Deze medewerker kan niet eerder herstellen dan wanneer de moed is opgevat  in het erkennen dat werkelijk een grens is bereikt. Het ‘afknappen’ wordt ervaren als een groot verlies met bijbehorende rouwreacties.
In mijn blogs voor Expand zal ik schrijven over BurnOuts, BurnOutverschijnselen en hoe HRM’ers daar mee om kunnen gaan.

0 reactie(s) op “(H)erken roofbouw / Burn-Out verschijnselen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *