[Signalen van burn-out: Maar ambities zijn er toch om te hebben? ] Burn-out 2/?

12/12/2016 Leestijd: 5 minuten

Na een bewogen periode voor E. gaat het verhaal weer verder (lees meer over burn-out en E in de vorige blog van Sophie, red.). Het gedeelte waar iedereen natuurlijk op zat te wachten. Alles is goed gekomen; zowel E. als haar vriend zijn gezond en samen strijden ze in de advocatuur om de wereld een stukje beter te maken. Om beter te begrijpen hoe E. uit haar burn-out is gekomen, duiken we in deze blog de theorie in. Dus zonder verdere poespas wil ik graag dieper op de materie in gaan en dus heb ik de student in mij losgelaten. Het internet afstruinen met je VPN connectie aan om zo een groot netwerk van kennis aan te boren. Er zijn veel verschillende definities van een Burn-out maar mijn favoriete is de volgende:

“Een burn-out – het gevoel opgebrand te zijn – wordt gekenmerkt door drie verschijnselen: extreme vermoeidheid (ook wel: emotionele uitputting), afstandelijkheid ten opzichte van het werk en/of collega’s (depersonalisatie) en het gevoel dat men minder goed presteert op het werk dan voorheen (verminderde competenties)” (Schaufeli en Buunk,2003).

Burn-out voorkomen
Ondanks de persoonlijke verhalen blijft het lastig concrete tekenen van burn-out te herkennen, ook als je iemand kent die met de signalen van burn-out is gediagnostiseerd of als je zelf deze verschijnselen hebt gehad. Voorkomen is beter dan genezen, maar hoe voorkom je burn-out?

Allereerst wil ik benadrukken dat alles omtrent een burn-out heel persoonlijk is. Wel zijn er algemene vragen die gesteld worden om een burn-out te herkennen. Er is maar 1 erkende vragenlijst voor burn-out: de UBOS gevalideerd door Schaufeli, Bakker, Hoogduin, Schaap en Kladler (2001). Hij bestaat uit drie onderdelen en wordt veelal gebruikt voor onderzoek. Een aantal voorbeelden uit de vragen lijst van UBOS zijn:

  • Ik voel me mentaal uitgeput door mijn werk; emotionele uitputting
  • Ik merk dat ik teveel afstand heb gekregen van mijn werk; mentale distantie
  • Ik vind dat ik mijn werk goed doe; competentie

Als je jezelf herkent in de eerste twee vragen en het oneens bent met de laatste, dan zou het goed kunnen zijn dat je met te veel prikkels kampt of dat je in de beginnende fase van een burn-out verkeerd. Er zijn heel veel testen online om te kijken hoe je ervoor staat met betrekking tot burn-out. Dus, welke signalen zijn belangrijk om serieus te nemen? Fysieke en mentale klachten kunnen beide ontstaan, bijvoorbeeld:

  • extreme vermoeidheid
  • hoofdpijn
  • piekeren
  • huilbuien
  • het gevoel van algehele onrust.
  • gebrek aan zelfvertrouwen
  • angstgevoelens

Is er voor jou geen tijd te ontspannen? Heb je het gevoel dat je thuis nog je laptop moet open klappen en slaap je nauwelijks omdat je zoveel aan het piekeren bent? Dit zijn voorbeelden van indicatoren dat je richting de burn-out gaat.

Wanneer je weinig zelfvertrouwen hebt, kan het gebeuren dat je veel kritiek hebt op je eigen prestaties, of kun je de feedback van anderen negatief ervaren, waardoor je op den duur door de bomen het bos niet meer ziet. Deze uitputting herken ik zelf heel sterk, zeker in de periode van tentamens. De weken voor kerst zijn een crime en met een knoop in mijn maag kom ik de dagen door. Zelfvertrouwen is ver te zoeken, en buikpijn is mijn grote vriend, maar ik denk dat iedereen weleens van stress uit elkaar knalt; je voelt je naar van binnen en wilt het liefste in bed duiken en je problemen ontwijken. Mijn bed lag deze ochtend ook te lekker, met een mengelmoes van nare onderbuik gevoelens dwong ik mezelf het bed uit, want ik deel mijn zorgen met mijn vrienden en familie. Het vertrouwen van een ander kan je soms laten stralen, of je net dat kleine zetje geven om hard te studeren of werken. Ook dwingt je sociale cirkel je vaak tot ontspannen, waardoor je weer op kan laden en energie erbij krijgt dus je komt vanzelf wel weer bij. Maar wanneer je kampt met een burn-out kruip je óf nooit dat bed in en brand je helemaal op, óf je duikt erin maar wilt er stiekem niet meer uit. Vooral schaamte kan leiden tot het verergeren van een burn-out, want als je er niet over praat en jezelf geen tijd gunt zal het helaas niet spontaan verdwijnen.

Schaamte is heel normaal, mensen willen zich sterk voordoen en zullen in deze situatie zich ook vergelijken met anderen. ‘Als Klaas wel deze werkdruk aan kan, moet ik dat toch ook zonder te piepen of bij mijn manager te gaan praten?
En precies daar gaan mensen de fout in, want iedereen gaat anders met prikkels om. Of persoonlijkheid van invloed is op hoe gevoelig je bent voor een burn-out zal ik bespreken in een van de aankomende blogs. Zoals de titel stelt, ben ik nog altijd van mening dat ambities er zijn om te hebben, maar kijk uit voor uitputting en de valkuilen voor workaholisme.

De tips en tricks hoe je met de eerste signalen van burn-out om kunt gaan zal ik op een rijtje gaan zetten in blog nummer 3/?.

Referenties
Schaufeli, W. B., & Buunk, B. P. (2003). Burnout: An overview of 25 years of research and theorizing. The handbook of work and health psychology, 2, 282-424.

Schaufeli, W. B., Bakker, A. B., Hoogduin, K., Schaap, C., & Kladler, A. (2001). On the clinical validity of the Maslach Burnout Inventory and the Burnout Measure. Psychology & Health, 16(5), 565-582.

0 reactie(s) op “[Signalen van burn-out: Maar ambities zijn er toch om te hebben? ] Burn-out 2/?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *