Expand verbindt HR professionals en HR vacatures aan het hele vakgebied

Keuzes maken in tijden van crisis

Onlangs kreeg ik een interessante vraag over coaching op het vlak van personal branding, van een meneer die een hoge corporatefunctie bij een grote multinational vervult, maar diep in zijn hart zijn leven een totaal andere wending wil geven. Niet dat deze persoon was uitgekeken op zijn werk – er lagen nog genoeg interessante opdrachten op zijn bureau – maar de roep om gehoor te geven aan zijn verlangen naar een ander leven, werd alsmaar luider en luider. Aan mij de vraag hoe ik hem kon begeleiden bij het zetten van deze stap en het afbouwen van zijn huidige succesvolle personal brand, zonder daarbij al te veel gezichtsverlies te lijden naar zijn omgeving en zijn familie.
Toen ik zijn verhaal las, realiseerde ik mij dat hij eigenlijk al jarenlang iemand is, die iemand speelt die zijn ziel en zaligheid in zijn werk legt. Daarbij blijft hij keurig binnen de waarden en normen die aan een lid van de corporate ranks worden gesteld en die niet geheel de zijne zijn, waardoor hij feitelijk iemand speelt, die iemand  speelt, die iemand speelt. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Hoe vaker en hoe meer we leven naar de verwachtingen van anderen, hoe meer we iemand worden die iemand speelt, die iemand speelt, die iemand speelt, die iemand speelt, tot aan het niveau waarop we het zicht op ons ‘zelf’ volledig zijn kwijtgeraakt. Mijn coachee had dit niveau helaas angstig dicht benaderd en zat dicht tegen een persoonlijke crisis aan.

Het bovenstaande voorval is een  thema waar ik een groot deel van mijn werk aan besteed: ontwikkel je authenticiteit, bewaak je autonomie en stop ermee om je leven in te vullen naar de verwachtingen van anderen. Authenticiteit omvat de woorden echt en oorspronkelijk en komt neer op ‘je ware persoonlijkheid tonen en je eigen waarheid leven’. Autonomie betekent dat je alleen bent gebonden aan normen en wetten die je jezelf vrijwillig oplegt. Beide begrippen staan bloot aan de nodige kritiek, want hoe is het mogelijk om authentiek en autonoom te zijn in een maatschappij die is gebaseerd op wederzijdse afspraken en verplichtingen? We worden als mens toch geacht om een heldere maatschappelijke rol te vervullen en te doen waar de situatie om vraagt? Jezelf daaraan onttrekken, onder het mom authentiek en autonoom bezig te zijn, is ronduit asociaal.

Naast deze kritiek staan authenticiteit en autonomie ook vaak op gespannen voet met maatschappelijke relevantie. Ik heb dit laatst in mijn kenniskring mogen ervaren, toen de vader van een vriendin van mijn dochter vertelde dat hij niet van plan was om zijn kinderen studiegeld te geven voor een opleiding met slechte arbeidsmarktperspectieven. Aan de ene kant klinkt dit logisch en begrijpelijk, aan de andere kant zijn er meerder relevante criteria om voor een specifieke opleiding te kiezen. Natuurlijk wil je een goed inkomen verdienen met het uitoefenen van je beroep, maar je wilt ook voldoening en zingeving en die zijn helaas niet met geld te koop. De ironie van het verhaal wil dat deze kennis hier zelf een voorbeeld van is: maatschappelijk uitermate succesvol, maar diep van binnen niet echt tevreden en gelukkig met zijn werk. En dan is de prijs die je 40 jaar lang betaalt, altijd te hoog.

Hoe moet het dan wel? De kunst is volgens mij om een goede antenne te ontwikkelen voor situaties waarin je iemand gaat spelen die steeds verder af komt te staan van zijn eigen waarheid. Wanneer dat het geval is moet je keuzes maken die helder uitdrukken waar je voor staat en waar je voor gaat, zonder al te veel rekening te houden met verwachtingen vanuit je omgeving die je niet deelt. Mijn coachee had zichzelf een groot plezier gedaan wanneer hij veel eerder dit gevecht was aangegaan, maar zoals velen met hem, had hij niet de moed om deze stap te zetten.
Maar het kan nog steeds! Iedere fase van je leven biedt nieuwe mogelijkheden om grote woorden als authenticiteit en autonomie, met karakter en waardigheid vorm te geven door te zeggen: ‘Hier ben ik. Dit is wat ik heb te zeggen, gebaseerd op hoe ik denk en niet op hoe een ander denkt.’ Daarmee toon je een eigen gezicht en sta je volledig garant voor wat je zegt en doet, zonder compromissen, zonder uitvluchten. Het is de beste manier om recht te doen aan authenticiteit en autonomie zoals ze ooit door de Romantici als doel van het leven werden gedefinieerd: zintuiglijke ervaring, voelen dat we bestaan!

Geplaatst in HR varia door Cees Harmsen op 26 november 2013

Reacties op Keuzes maken in tijden van crisis

Marc Loohuis op 15 december 2015 16:44

Hoe herkenbaar en dat is dan ook meteen hetgeen wat beangstigend is.
Waar ligt dan de grens tussen iets doen omdat het goed is voor je business of voor je relatie en trouw blijven aan datgene waar je voor staat?
Maken we soms niet allemaal keuzes die juist worden ingegeven door datgene wat de buitenwacht van ons verwacht? Als je dat doet loop je dan het risisco om "jezelf kwijt te raken"?
Doe ik iets voor mezelf of doe ik iets waarmee ik voldoe aan het beeld dat anderen graag van mij hebben en als ik dat doe wordt ik daar dan per definitie minder gelukkig van?

Chris Stapper op 15 december 2015 16:44

Heel goede vragen! Ik denk ook dat de meeste mensen die we echt/oprecht succesvol vinden, hier een mooie middenweg hebben gevonden, of zelfs in staat zijn alleen werk te doen terwijl ze helemaal zichzelf kunnen zijn.

Ik vraag me af hoe we weten wat precies ons 'zelf' is. Dit klinkt abstracter dan ik het bedoel: hoe weet je of een reactie authentiek is, of geconditioneerd? Als je je er ongemakkelijk bij voelt? Misschien doel ik inderdaad op die antenne, die je helpt om door te hebben wanneer je iemand gaat spelen?

Robert Schuurman op 15 december 2015 16:44

Als het leven zo eenvoudig was...

Uiteindelijk zijn ook wij, mensen, kuddedieren. Of, zo u wil, sociale wezens. Dit betekent per definitie dat je rekening houdt met je omgeving en dat je rekening houdt met de mensen om je heen.

Authenticiteit en autonomie lijken op gespannen voet te staan met elkaar. Maar als je handelt naar je eigen inzichten en overtuigingen en dat ook consequent volhoudt, wordt daarmee de norm gesteld (of verwachting gewekt),waaraan anderen je afmeten. Ergo: je gedrag, of uitlatingen zijn feitelijk 'voorspelbaar en uitlegbaar'.

Het is de paradox van de menselijkheid: blijf jezelf trouw, maar houdt ook rekening met een ander.

Maartje Koppen op 15 december 2015 16:44

Wat mij triggert is de vraag die de coachee stelt, zoals hier verwoord: "Aan mij de vraag hoe ik hem kon begeleiden bij het zetten van deze stap en het afbouwen van zijn huidige succesvolle personal brand, zonder daarbij al te veel gezichtsverlies te lijden naar zijn omgeving en zijn familie."

Waarom zou deze man gezichtsverlies lijden als hij trouw wordt aan zichzelf en zijn droom na gaat jagen? Dat is een aanname die wellicht begrijpelijk gedaan wordt. Mijn naar mijn ervaring vaak niet klopt. Juist als je trouw durft te zijn aan jezelf (ja, daar is vaak lef voor nodig!), oogst dat vaak bewondering van de mensen om je heen. Omdat velen dat eigenlijk ook zouden willen, maar niet durven... Daarvoor is echter één belangrijke voorwaarde: je moet het zelf niet zien als gezichtsverlies om je droom na te jagen. Zoals het hier geformuleerd wordt, bekruipt mij het gevoel dat de coachee zelf vindt dat hij gezichtsverlies lijdt als hhij deze stap gaat zetten. Vindt hij zichzelf dan minder waard? Minder belangrijk? Minder geslaagd in het leven? ALs dat zo is, zullen anderen dat ook vinden. Maar als het tegenovergestelde waar is, als hij trots is op het feit dat hij zijn droom achterna gaat, daar ook echt voor staat en dat laat zien, zullen anderen hem geloven. Over personal branding gesproken...

Cees Harmsen op 15 december 2015 16:44

Beste Maartje,
De coachee in kwestie koos voor een totaal ander leven: van de pracht en praal van een directiekamer naar de eenvoud van kleine B&B op het platteland. Dat riep nogal wat vraagtekens op binnen de kringen waarin hij verkeerde en waarop zijn sociale netwerk was gebouwd. Hij had een zekere naam en faam opgebouwd binnen zijn bedrijfssector, die hij nu abrupt beëindigde. Enerzijds was er bewondering voor zijn moed om een dergelijke stap te zetten, maar anderzijds ook enige twijfel aan zijn gezond verstand. Vandaar zijn vraag om hem hierbij te begeleiden. Ik begreep zijn vraag volkomen, want vanuit een baan met een hoge status, is de stap die hij wilde maken nog moeilijker dan hij normaal gesproken al is.

Beste Robert,
Klopt helemaal. Binnen het kader van mijn onderwerp personal branding betekent autonomie dat je als persoon bijdraagt aan zinvolle zaken, door nieuwe dingen te creëren, vitale netwerken op te bouwen en het werk naar eigen maatstaven vorm te geven. Niet om je eigen te strelen dus, maar om een bijdrage te leveren aan iets waarin je gelooft.

Beste Marc,
Wanneer we, zoals je schrijft, soms keuzes maken die niet helemaal deze onze zijn om daarmee tegemoet te komen aan de verwachtingen van de buitenwereld, kun je dat benoemen als flexibiliteit en meegaandheid. Prima dus. Het probleem zit echter in het woord 'soms', omdat dit de neiging heeft te veranderen in 'regelmatig' en 'altijd'. En dan ben je iemand die een spel speelt en zich steeds sterker bewust wordt van het feit dat hij een spel speelt. En hoe langer je dit spel speelt, hoe moeilijker het wordt om het spel te beëindigen.

Plaats zelf een reactie