Expand verbindt HR professionals en HR vacatures aan het hele vakgebied

Scriptie: De kenniswerker de baas?

“ik heb geen zin om iemand constant aan te sturen. Dat overzicht heb ik ook niet. Ik heb het totaal overzicht maar weet niet wat iedereen zijn taken zijn”

 

Herkenbaar? Vast wel, tenminste als je in een organisatie met kenniswerkers werkt. Hoogopgeleide kenniswerkers die autonoom werken, meer van de materie weten dan de managers en zich bezig houden met het produceren van nieuwe informatie, producten of diensten. Die hoef je inderdaad niet te vertellen wat ze precies moeten doen of hoe ze dat moeten doen.

 

Hun managers staan voor de uitdaging om voor afstemming te zorgen tussen de bijdragen van die autonome specialistische kenniswerkers enerzijds en de organisatiedoelstellingen anderzijds. Hun taak is ervoor te zorgen dat de afzonderlijke bijdragen bij elkaar komen en tot het realiseren van de organisatiedoelstellingen leiden.

 

Scriptie - de kenniswerker de baas (Scriptie - de kenniswerker de baas.jpg)                 

Organisaties, die innovatieve kenniswerkers in huis hebben en hier het beste uit willen halen, zullen ervoor moeten zorgen dat managers een managementstijl hanteren waarbij deze groep het best tot hun recht komt. Maar hoe doe je dat nu eigenlijk? Hoe ziet de best passende organisatorische context eruit? En hoe zorg je er als organisatie voor dat managers juist die managementstijl toepassen die kenniswerkers motiveert om bij te dragen aan de organisatiedoelstellingen, maakt dat ze ondernemend, toekomstgericht en innovatief zijn en dat ze graag bij jouw organisatie blijven werken en niet overstappen naar de concurrent?

 

In het onderzoek “De Kenniswerker De Baas” (Angelique Slob, 2013) worden deze vragen deels beantwoord en worden aanbevelingen gegeven. In dit artikel worden een aantal highlights uit dit onderzoek beschreven en een aantal concrete tips gegeven.

 

Omdat een managementstijl mede wordt bepaald door de organisatiecultuur en -structuur zullen organisaties deze moeten aanpassen aan de behoeften van kenniswerkers. De structuur moet zo zijn ingericht dat specialisten uit diverse disciplines kunnen samenwerken in tijdelijke projectteams en kenniswerkers hun werkzaamheden gemakkelijk onderling kunnen afstemmen. De organisatiecultuur is dynamisch, ondernemend en creatief. Men heeft de focus op de externe situatie, de klant en de toekomst. De medewerkers durven risico’s te nemen en worden hierin gestimuleerd door het management. Innovatie, creativiteit, vrijheid en ondernemerschap worden gestimuleerd. De verbinding in de organisatie komt tot stand door de betrokkenheid bij en de wens tot vernieuwing.

De managementstijl die daarbij hoort is vernieuwend, gericht op de toekomst, op het nemen van risico en op innovatie. Onderhandelen, verkopen, zich richten op de klant en op de toekomst, het stimuleren van ondernemerschap en risico’s en het sturen op resultaat en op de concrete bijdrage aan de organisatiedoelstellingen zijn de belangrijkste factoren van deze best passende managementstijl.

 

Uit het onderzoek blijkt echter dat deze managementstijl die het best bij deze groep kenniswerkers past meestal NIET wordt toegepast. In veel van de onderzochte organisaties leidt de overheersende organisatiecultuur tot een managementstijl waarbij teamwork, ontwikkeling, participatie, samenwerking en vertrouwen dominant zijn. Deze aspecten zijn ook terug te vinden als belangrijke waarden binnen de Nederlandse cultuur. De focus van zowel de organisatie als de managers is over het algemeen meer intern dan extern gericht.

 

Binnen Nederlandse kennisorganisaties valt op dit gebied dus winst te behalen. Wanneer een organisatie haar innovatieve kenniswerkers zo efficiënt mogelijk wil inzetten, moet zij ervoor zorgen dat de managers een externe, klantgerichte en toekomstgerichte focus hanteren. Wat kunnen zij er nu concreet aan doen om de managementstijl aan te passen en daarmee de kenniswerkers efficiënter in te zetten?

 

1: Pas de organisatiecultuur aan

De, in veel gevallen, overheersende organisatiecultuur maakt dat het management zich primair richt op de sfeer en de samenwerking binnen het team. Organisaties zullen een cultuur moeten creëren waarin het management zich meer richt op verkopen, de klant, de toekomst, het stimuleren van ondernemerschap en risico’s en het sturen op resultaat en organisatiedoelstellingen.

 

2: Stimuleer ondernemerschap, het nemen van risico’s en innovatie

Door managers specifiek te belonen op het nemen van risico’s, ondernemerschap en innovatie zal de focus van het management zich verschuiven van het team naar de klant en de toekomst. Neem deze componenten daarom op in de incentives.

 

3: Vergroot het klantcontact en leg omzetverantwoordelijkheid neer bij managers.

Bij veel organisaties ligt de verantwoordelijkheid voor verkoop en de klantcontacten bij de top van de organisatie en niet bij de managers die de kenniswerkers aansturen. Hoe meer klantcontact, hoe meer de focus op die klant komt te liggen en hoe meer dat terugkomt in de managementstijl.

 

4: Zorg ervoor dat de organisatiedoelstellingen scherp zijn geformuleerd.

De kenniswerkers dragen bij aan het bereiken van de organisatiedoelstellingen. De managers moeten dan ook heel concreet en gericht weten wat die organisatiedoelstellingen zijn. Bij gebrek hieraan zal de manager zich richten op het team en niet op het behalen van de uiteindelijke doelstellingen.

 

Meer informatie:

Wil je het volledige onderzoek ontvangen, laat dan een bericht achter op pinqconsult.com. Of lees de samenvatting/whitepaper.

Geplaatst in HR varia door Angelique Slob op 3 juni 2013

Reacties op Scriptie: De kenniswerker de baas?

Alexander Crépin op 15 december 2015 16:45

Beste Angelique,
leuk deze wensenlijst. Jouw top 4 zou naar mijn idee niet misstaan op iedere HR agenda. Het is in de praktijk echter niet zo simpel als het hier te schrijven. Neem jouw eerste punt: Pas de organisatiecultuur aan .........
Kortom ik ben benieuwd naar jouw uitwerking van jouw suggestie(s)
Succes.
groeten,
Alexander

Angelique op 15 december 2015 16:45

Hi Alexander,

Leuk dat je het artikel gelezen hebt. Mijn aanbevelingen komen uit het onderzoek en zijn specifiek gericht op het creëren van een organisatiecultuur en managementstijl waar de innovatieve kenniswerker het meest efficiënt ingezet kan worden. Volgens mijn onderzoek zouden niet alle aanbevelingen bij iedere organisatie zonder meer op de HR agenda moeten komen. De aangetroffen dominante managementstijl is bijvoorbeeld wel de meest efficiënte stijl bij professionals in het onderwijs of in de zorg. Het hangt er dus een beetje van af wat je wilt bereiken.

Een organisatiecultuur verander je inderdaad niet zomaar. Ik denk wel dat organisaties kunnen inzien dat hun perspectief op de primaire of belangrijkste managementrollen ook anders kan. In mijn scriptie heb ik ondermeer het cultuurmodel van Cameron en Quinn gebruikt, zij geven richtlijnen over het veranderen naar de gewenste organisatie cultuur. De managementrollen en de gewenste vaardigheden beschrijft Quinn in het "Handboek Managementvaardigheden".

Ik heb inderdaad wel een aantal ideeën over het uitwerken van de resultaten van het onderzoek naar een "bootcamp": om de kennis te delen en met managers en organisaties van gedachten te wisselen over de managementstijl en de aard van het werk van de kenniswerker. Mocht je het leuk vinden daar van op de hoogte te worden gehouden, stuur me dan even een mail via mijn website!

Plaats zelf een reactie