Expand verbindt HR professionals en HR vacatures aan het hele vakgebied

Vertrouwen, gevalletje van de geschiedenis herhaalt zich?

Geert Mak stelde in zijn Raiffeissen lezing dat vertrouwen een wisselwerking is. Van onder naar boven, van boven naar beneden. Wie DURFT te vertrouwen, verwerft gezag. Wie gezag heeft, krijgt vertrouwen. De wereld is gecompliceerd, maar dit soort zaken blijven vrij simpel. Hij sprak deze lezing uit in 2004. 10 jaar later is het actueler dan ooit.

Net zoals het in 1995 uitgebrachte boek van Fukuyama, Trust, waarin hij het onderscheid tussen high trust en low trust societys beschrijft. Waar in high trust organisaties doorgaans met informele afspraken wordt gewerkt en men zich doorgaans aan regels houdt, wordt in de tegenhanger de regels vaak overtreden, de regelgever (of wetgevende of besluitvormende instanties) gewantrouwd. Hier speelt angst een grote rol. Iedereen, en daar hoef je geen universitaire studie voor hebben gevolgd, kan op zijn vingers natellen dat low trust organisaties niet de meest efficiënte zijn. Immers, angst en wantrouwen vereisen veel controle en energie.

Overigens, 382 jaar geleden hield Charles Barlaeu een rede genaamd “Mercator Sapiens”. Centraal hierin is het belangrijkste ingredient voor succesvol ondernemerschap: vertrouwen. Dus echt nieuw is dit thema niet.

Wat maakt dat het blijkbaar zo lastig is om dit simpele principe te verankeren in onze organisaties, in ons zijn? Hoe komt het dat juist nu aan dit thema meer en meer belang wordt toebedeeld? Is de mensheid wakker aan het worden? Is de groeiende onrust, en toenemende onlusten de trigger? En wat maakt dat het lijkt alsof we nu massaal de Heilige Graal hebben gevonden? Om het meteen te vertalen in governance, codes, wetten etc. Zodat het de status quo niet bedreigt. En dan de illusie hebben dat dat iets gaat veranderen.

Ik durf te stellen dat we het met zijn allen wel lekker vinden zo. Hobbelen van de ene crisis naar de andere. Van de ene pleister plakken naar het volgende drukverband. Zonder te kijken naar de bron van alles. Zonder te onderzoeken waar we echt blij en beter van worden. Allemaal.

We organiseren (ons zelf) zodanig dat we de geschiedenis willen herhalen. En dat is een pijnlijke bevinding. Of zien jullie dat anders?

Geplaatst in Community Management door Martin Hendriks op 13 oktober 2014

Reacties op Vertrouwen, gevalletje van de geschiedenis herhaalt zich?

Marc Loohuis op 15 december 2015 16:45

Vertrouwen speelt in iedere organisatie een belangrijke rol. Het ontbreken ervan heeft naar mijn idee zeker een negatieve consequentie. Teamleden moeten blindelings kunnen vertrouwen op elkaar. Belangrijk is naar mijn idee wel dat vertrouwen niet betekent dat men elkaar niet aanspreekt op fouten. Vertrouwen moet naar mijn idee altijd gecombineerd zijn met eerlijkheid.

Martin op 15 december 2015 16:45

Hoi Marc,

Dank voor je reactie.
Eens dat vertrouwen en eerlijkheid samen goed door een deur kunnen gaan.
Wellicht dat er mooie lessen te leren zijn van bijvoorbeeld brandweermensen. Als er ergens een groep is waar blindelings vertrouwen een geval van leven of dood is, en waar men de leider letterlijk het vuur in volgt, is het daar wel. En dat doe je niet zonder alles open en eerlijk met elkaar te kunnen bespreken.
Dat zegt ook iets over elkaar ruimte geven, écht luisteren (luisteren om te begrijpen ipv te reageren), ontwikkelgerichtheid (mooi HR-thema) en vanuit alle verschillen eenheid vinden. Met name dat laatste is boeiend. Hierbij is elkaar aanspreken voorwaarde om tot eenheid te komen.

Hoe kijk jij aan tegen de self fulfillling prophecy dat we wantrouwen organiseren?

groet,
Martin

Peter Oskam op 15 december 2015 16:45

Martin, we zien elke dag inderdaad veel voorbeelden langskomen over hoe we wantrouwen organiseren. Mooi omschreven btw. Kijk nu weer naar wat er gaat gebeuren rondom ICT project bij de overheid. Een tijdelijke commissie die gaat controleren of projecten echt nodig zijn. Briljant toch? Als je kijkt naar MKB en kleiner dan zie je dit soort vreemde zaken niet of nauwelijks. Daar is 1 belangrijke reden voor en dat is dat ze het zich niet kunnen permiteren. Daar start je geen project wat niet zinnig is en je stopt een project als het op termijn niet meer zinnig blijkt te zijn. Maar hoe krijgen we deze basale logica nu ook op dat andere niveau op orde? ;-)

Martin Hendriks op 15 december 2015 16:45

Hoi Peter,

Je legt een interessante link. Vertrouwen en permitteren, waarbij je een onderscheid maakt op basis van bedrijfsgrootte, én zingeving als criterium benoemt. Dat is op zich al genoeg stof voor een blog ;-)
Wellicht is het wel of niet zinnig zijn (of vinden) van iets een logica op zich, die voor iedereen anders is. Klinkt logisch, toch?

gr
Martin

Ellen van Bodegom op 15 december 2015 16:45

Hi Martin,
Mooi verwoord én aanzettend tot denken. Eens met voorgaande commentaren. Daarop volgend vraag ik me af of vertrouwen niet alleen zit in de relatie tot elkaar. Het vertrouwen dat je hebt in de basis van het bedrijf ook bepalend is. Het vertrouwen in de drijfveren en ambitie, je aangesloten voelt tot het DNA. Dat geeft een gezamenlijk draagvlak om elkaar ook echt aan te durven spreken zowel pos als neg omdat je gezamenlijk vertrouwen hebt in waarvoor je met elkaar staat.

Overigens is dat volgens mij los van de grootte van het bedrijf. Dat onderling (niet) vertrouwen zie ik bij hele grote bedrijven én piepkleine.

Wat is tekst? Mooi voor nadere verdieping.
Fijn weekend!

Kasia Libiee op 15 december 2015 16:45

Hai Martin,

Wat leuk om alle bovenstaande reacties te mogen lezen.
Ik denk dat alles bij het vertrouwen in jezelf begint. Hoe je zelf in het leven staat straal je automatisch in je werk uit en in de manier van het leidinggeven. De 5 cirkels van vertrouwen volgens S. Covey geven een mooi beeld van het vertrouwen per cirkel, per beïnvloeding.

1. vertrouwen in jezelf
2. relatievertrouwen
3. organisatievertrouwen
4. marktvertrouwen
5. maatschappelijk vertrouwen

Elke cirkel wordt steeds groter en neemt steeds meer ruimte in ons privé en zakelijk leven.
Gr Kasia

m op 15 december 2015 16:45

Hoi Ellen en Kasia,

Als het gaat om vertrouwen in het bedrijf, of de cirkel van organisatievertrouwen, heb ik de ervaring van een verzekeraar (met agrarische roots) in het zuiden van het land. Daar werd op een gegeven moment de kassa onbemand gemaakt. Want, zo was de overtuiging van de werkgever, wij durven onze mensen het vertrouwen te geven dat ze zorgvuldig met hun lunch etc om gaan. In de eerste week was er een tekort van 5000 roomboterkuipjes. De rest van de inventaris had een sluitende begroting. Wat deed de werkgever? Ze communiceerde de boodschap dat ze de mensen niet goed (genoeg) had geinformeerd, en dat ze het begrijpelijk vond dat men dacht dat dit gratis was, net zoals melk en karnemelk.
De week erna was de geheled begroting sluitend en stuurde de directie een dankmail aan iedereen voor het getoonde vertrouwen. Ik kreeg kippevel toen ik dit las.

Het kan dus wel. Vertrouwen als basisvoorwaarde in alle facetten van je bedrijfsvoering.

gr
Martin

Plaats zelf een reactie