Expand verbindt HR professionals en HR vacatures aan het hele vakgebied

Vrijwillig maar niet vrijblijvend: wat doet HRM voor vrijwilligers? (deel 2)

In mijn eerste blog heb ik ervoor gepleit dat HR meer aandacht aan vrijwilligers besteed. Een aantal bezoekers van de site heeft hier positief op gereageerd en is nieuwsgierig naar het vervolg. Maar hoe doe je dat? Welke HR-instrumenten kun je daarbij inzetten? Om dit gestructureerd in kaart te brengen, heb ik de zogenaamde 5B’s methode gebruikt (bron 1). Het is het kernproces van vrijwilligersmanagement:

  • Binnenhalen
  • Begeleiden
  • Behouden
  • Belonen
  • Beëindigen

Sommige organisaties gebruiken een 6e B: bezinnen. Bij mij is dat een essentieel onderdeel van binnenhalen: bezint eer ge begint…. In dit blog beschrijf ik de hoofdlijnen van de 5B’s methode. In volgende blogs ga ik per B dieper op deze materie in.

Binnenhalen

Analoog aan W&S bij betaalde medewerkers maak ik een profielschets van de beoogde vrijwilliger. Tevens komt aan bod welke kanalen ik inzet om een vrijwilliger te vinden.

Herinnert u zich nog de “tegenprestatie moraal” in mijn eerste blog? Ik geef de sollicitant ook informatie over wat wij te bieden hebben: materieel en immaterieel. Tijdens het selectiegesprek (gevoerd volgens de STAR+T methode) besteden we in vergelijking met gesprekken met betaalde medewerkers extra aandacht aan de motivatie van de kandidaat. Doordat vrijwilligerswerk steeds meer ingezet wordt als integratie- en re-integratie instrument heeft dit consequenties voor motivatie en begeleiding.

Begeleiden

Aan welke begeleiding heeft de kandidaat behoefte? En kunnen we dat bieden? Welke begeleiding is er mogelijk, hoe en wanneer wordt er begeleid, wie is het aanspreekpunt? Begeleiding blijkt een van de meest onderschatte taken van een organisatie die met vrijwilligers werkt en het gebrek daaraan is voor een vrijwilliger vaak een reden om minder te komen, zich ziek te melden of te stoppen. Als er begeleid wordt, loopt de begeleider vaak “op eieren” omdat deze geen raad weet met de vermeende vrijblijvendheid van de vrijwilliger. Hoe gaat HR om met de vermeende vrijblijvendheid van de vrijwilliger?

Behouden

Sinds jaar en dag is “binden en boeien” een HR-credo en dit geldt onverkort ook voor vrijwilligers. Een groot verloop van vrijwilligers kan voorkomen worden door het inzetten van geijkte HR-instrumenten die ook voor beroepskrachten ingezet worden. Enkele voorbeelden: loopbaanontwikkeling, scholing en verzuimbegeleiding. In een volgend blog zal ik schetsen hoe een van de organisaties, waar ik vrijwilliger ben, dit realiseert door - waar mogelijk - de vrijwilliger te zien als medewerker.

Belonen

Beloning gaat bij vrijwilligers vaak om een immateriële beloning. Hoewel vrijwilligers ook voelen dat ze gewaardeerd worden als er af en toe een klein bedrag op hun bankrekening wordt bijgeschreven. Materiële beloning is bijvoorbeeld een onkostenvergoeding, een Kerstattentie of scholingsfaciliteiten. Omdat een financiële contraprestatie niet de belangrijkste reden is voor vrijwilligerswerk waarderen ze immateriële beloning des te meer (bron 2.) Te denken valt aan een schouderklopje of bedankje, goede informatievoorziening en oprechte belangstelling van leidinggevenden en medewerkers. En bovenal zit hun beloning zit natuurlijk in de sociale contacten met en in de dank van de persoon/personen waar ze vrijwilligerswerk voor verrichten.
 
Beëindigen

Tja, en dan komt het moment dat je afscheid van elkaar gaat nemen. Hoe doe je dat? Afscheid nemen is vaak meer dan alleen het afsluiten van een periode. Een goede vorm van afscheid nemen laat aan de vrijwilliger en mensen daar om heen zien dat de vrijwilliger er toe doet en niet ongemerkt door de zijdeur hoeft te vertrekken. Met het houden van een exitgesprek kan het vrijwilligersbeleid getoetst worden. Ook is er de mogelijkheid na het beëindigen nog contact te blijven houden. Een vrijwilliger die goed vertrokken is, kan nog langere tijd als ambassadeur goodwill voor de organisatie kweken.

Tot slot

Om dit blog leesbaar te houden ben ik niet teveel in detail ingegaan op de 5B’s. In volgende blogs ga ik meer de diepte in.

 
Bron 1:
Google op “5b’s of 6b’s” en “vrijwilligers” en het wemelt van de handboeken, tips en sites. Een van de betere boeken op dit gebied vind ik “Basisboek vrijwilligersmanagement: werven, sturen en motiveren” van Willem-Jan de Gast, Ronald Hetem en Ina Wilbrink (red.). Een minder lijvig boekwerk is “5xB!”, een gratis uitgave van het CIVIQ, instituut vrijwillige inzet. Te downloaden via vrijwilligerswerk.nl.

Bron 2:
Een uitstekend onderbouwd artikel over waardering verscheen in 2007. Movisie: "Het kind en het badwater" door Marjet van Houten Aletta Winsemius. Te downloaden via Movisie.nl

 

Geplaatst in HR varia door Herman Roovers op 23 november 2015

Reacties op Vrijwillig maar niet vrijblijvend: wat doet HRM voor vrijwilligers? (deel 2)

Karima op 15 december 2015 16:45

Goed stuk Herman! Vrijwilligers zijn heel waardevolle werknemers die ook ambassadeurs kunnen zijn van je organisatie. Het is kortzichtig om niet na te denken over hoe je hen bij je kunt houden en gemotiveerd kunt houden.

Leuk om ook dit perspectief hier terug te lezen (het perspectief van organisaties die met veel vrijwilligers werken).

Chris Stapper op 15 december 2015 16:45

Goed artikel, Herman!

Ik ben erg benieuwd naar de 5 B's.
ik geloof dat HR meer met 'vrijwilligers' zou moeten doen en daarbij ook het begrip vrijwilligers eens goed zou moeten bekijken. Wie doen er allemaal iets voor je organisatie? Voor organisaties als vluchtelingenwerk is de aanwezigheid en noodzakelijkheid van vrijwilligers heel wezenlijk. Zij zouden zeker iets hebben aan de 5 B's. In sommige organisaties zitten de vrijwilligers wellicht meer verstopt. Hoe kijkt een organisatie aan tegen de mensen die vrijwillig meedenken op hun productplatform, of die vrijwillig anderen helpen met hun router etc. (zoals bij sommige telecom bedrijven). Zijn die mensen ambassadeurs (marketing-concept)? Of vrijwilligers (HR-concept)? En gaat de organisatie bewust met hen om?

Interessant onderwerp, ik ben benieuwd naar je volgende blog!

Plaats zelf een reactie