Expand verbindt HR professionals en HR vacatures aan het hele vakgebied

Zelfregie, maar niet teveel buiten de lijntjes kleuren

Ja, ik weet het. Ik ben bezig met een serie blogs over de 5 B’s van het vrijwilligerswerk en dan ineens iets publiceren over zelfregie? Mijn laatste blog verscheen 5 december 2016 en het lukt me nog niet om de regelmaat er in te krijgen. Ondanks goede bedoelingen en een surplus aan ideeën komt het er niet van. Veel andere zaken vragen mijn aandacht: scholing, solliciteren en… het ontwikkelen van een app als hulpmiddel om de zelfregie van mensen met een beperking te vergroten!

Zelfregie - maar niet teveel buiten de lijntjes kleuren - een andere kant kiezen

Een paar maanden geleden won ik – als vrijwilliger – de gedeelde eerste prijs van een interne wedstrijd voor het eHealth Idee 2017. Was wel kicken dat ik het als genomineerde op moest nemen tegen ervaren beroepskrachten die ook worstelen met zelfregie van mensen met een beperking.

De prijs was een weekje transformeren en concretiseren. Van een wild idee naar een prototype. De app zou baanbrekend moeten zijn. Je stopt er een “old school” uitspraak in en er komt een “new school” voor terug. Als beroepskracht of vrijwilliger vraag ik bijvoorbeeld aan Jaap (fictieve naam) of hij naar Feyenoord wil of naar dierentuin Blijdorp. Met deze vraag ontneem ik hem enigszins zijn zelfregie. Het is beter om te vragen wat hij wil gaan doen of nog beter of hij überhaupt iets wil ondernemen.

In de aanloop naar de projectweek wordt er veelvuldig heen en weer gemaild. Tendens: start de week met een open vizier en dit en dit is de bedoeling (opvatting van de projectleiders). Mijn reactie als controlfreak en bedenker van het idee: zullen we het eerst over de visie en randvoorwaarden hebben zodat we een heel efficiënte week zullen hebben? Mijn opvatting blijkt niet aan te slaan.

De week met developers, industrieel ontwerpers, app bouwers en stafmedewerkers eHealth verloopt qua samenwerking en resultaat redelijk soepel ondanks mijn extra ingebouwde element. Gaandeweg proberen we allemaal onze persoonlijke zelfregie te testen en ontwikkelen. Dat blijkt soms voor iedereen – inclusief mijzelf - erg lastig. Ik weet precies wat ik wil en het team ook. Uiteindelijk komen we telkens tot een compromis.

Na de projectweek volgt een fraaie presentatie van ons prototype. De aanwezigen zijn overwegend enthousiast en de projectleider kondigt aan z.s.m. naar de directie te willen stappen voor extra uren en om externe subsidie aan te mogen vragen. Ter plekke komt mijn allergie tegen 'zelfregie bespreken' weer naar boven en ik doe een ander voorstel. We gaan terug naar de basis en vragen eerst onze cliënten en beroepskrachten wat nu werkelijk het probleem is met zelfregie. En wat zij als mogelijke oplossingen zien. En dan pas maken we een plan voor de directie. Aan de lichaamstaal van de projectleider merk ik dat ik weer buiten de lijntjes heb gekleurd. En ook nog met de verkeerde kleuren en in foute tinten.

Hoe denkt u hierover? Hoe ver kan/mag de zelfregie van een medewerker gaan? Ben ik een (te) lastige klant/medewerker?

Geplaatst in HR varia door Herman Roovers op 26 juni 2017

Reacties op Zelfregie, maar niet teveel buiten de lijntjes kleuren

Chris Stapper op 26 juni 2017 10:25

Leuke blog Herman, ook herkenbaar. Veel organisaties stoeien op dit moment met zelfregie, het is een enorme culturele verandering. Ik zie mensen die zelf meer willen kunnen bepalen, die managers hebben die dit juist tegenwerkt. Misschien uit angst, vaak ook omdat ze vooral graag willen dat het goed gaat en dat ze gewend zijn dat die controle, duidelijke structuren te doen.
Helaas zie ik ook vaak mensen die niet meer geloven in zelfregie, ze hebben het geprobeerd, zijn te vaak teruggeroepen, hebben een reorganisatie gehad of collega's die het juist te spannend vinden als er veel eigen initiatief wordt getoond.

Afgelopen weekend had ik hier een gesprek over met een vriend. We concludeerden toen dat er niet één manier is om dit te doen en dat de teamdynamiek die we nu als ideaalplaatje hebben, met veel zelfregie en persoonlijke expertise, alleen tot stand komt door een combinatie van vertrouwen, het uitspreken van verwachtingen, regelmatig genoeg samen terugkijken, etc.
Hoe kijk jij hier nu tegenaan na die ontwikkelweek? Zie jij wel een heilige graag voor meer zelfstandige teams?

Herman Roovers op 27 juni 2017 10:35

Bedankt voor jouw uitgebreide reactie Chris. Aan het eind van jouw reactie sla je spijker op zijn kop: vertrouwen! Tijdens de kick off van de ontwikkelweek heb ik bijgaande piramide laten zien: teamwork piramide van Lencioni. Kan die nog ergens ‘ingeplakt” worden?
Als ik terugkijk naar mijn eigen rol en gedrag moet ik zeggen dat ik soms (on)bewust deze piramide ondermijnd (mooie beeldspraak trouwens) heb. Voorbeeld: vanwege eerder ervaringen met enkele stafdiensten startte ik niet met 100% vertrouwen aan deze ontwikkelweek. In deze twee piramides komen ook de frustratiefactoren van teamwork aan bod. Zie https://guidovermeeren.nl/teamwork-piramide-van-lencioni/ Per saldo zal een werknemer, die zelfregie heel erg belangrijk vindt en daarbij regelmatig buiten de lijntjes kleurt, zich moeten afvragen of hij/zij niet toe is aan een uitdaging buiten de organisatie. Tenzij jij de gedachte ondersteunt dat een organisatie min of meer een optelsom is van allerlei (ook afwijkende) opvattingen en daardoor dus ook van binnenuit veranderd kan worden.

Herman Roovers op 27 juni 2017 11:05


De heilige graal van teamwork is toch vertrouwen. En dat is een kwestie van vallen en opstaan, iets wat je opbouwt, kunt opbouwen. Zie wederom de al eerder genoemde piramide. Het gaat daarbij niet alleen om onderling vertrouwen maar ook vertrouwen in de teamleiding.
Dat merkte ik zelf voorafgaande aan de ontwikkelweek over de app. Heb toen met cliënten en beroepskrachten gesprekken gevoerd over de kern van zelfregie. En wat blijkt? Veel cliënten voelen zich heel erg afhankelijk van hun directe omgeving: begeleiders, ouders, vrienden, vrijwilligers, etc. Dat betekent dat ze het – ook als ze daar nadrukkelijk toe worden uitgenodigd – het moeilijk vinden om kritiek te geven op hun dagelijkse begeleider (lees: leidinggevende). Ze vrezen dat dat daar negatief op gereageerd wordt en dat het vervelende consequenties kan hebben. De tendens is nu dat meer bewoners een cursus sociale vaardigheden krijgen om voor zich zelf op te komen. En meer begeleiders worden geschoold om zelfregie van cliënten te stimuleren. Het is dus een hele lastige taak die integer uitgevoerd moet worden door de begeleider: vertrouwen winnen en geven.
Ben zelf ooit ook in de “wat vind je van mijn stijl van leidinggeven?” truc getrapt tijdens een functioneringsgesprek. Nadat ik dat – in mijn ogen – constructief had gedaan, werd ik een kwartier lang de grond ingeboord over mijn eigen functioneren…..Kwetsbaar opstellen heet dat geloof ik.
Overigens, ik heb het opgezocht, waarschijnlijk baseert de mythe van de heilige graal zich op fictie….Dus laten we realistisch zijn: vertrouwen is een momentopname en omgekeerde piramides schijnen ook te werken.



Plaats zelf een reactie